ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាបានប្រកាសនឹងផ្ដល់សច្ចាប័នលើពិធីសារសំខាន់មួយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលនឹងធានាជាកាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់អន្តរជាតិមិនឱ្យមានការបង្កើតទោសប្រហារជីវិតនាពេលអនាគត ដោយពង្រឹងការលុបបំបាត់ទោសប្រហារជីវិតដែលមានជាងបីទសវត្សរ៍មកហើយ និងបញ្ជាក់ពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់កម្ពុជាចំពោះការលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្សនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។
ការប្រកាសនេះត្រូវបានធ្វើឡើងដោយលោក កើត រិទ្ធ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ ក្នុងអំឡុងសន្និសីទលើកទី៩ ស្ដីពីការប្រឆាំងទោសប្រហារជីវិត ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ចាប់ពីថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ដល់ថ្ងៃទី២ ខែកក្កដា។
ក្នុងនាមជាប្រធានគណៈប្រតិភូក្រសួងយុត្តិធម៌ លោក កើត រិទ្ធ បានបញ្ជាក់ជាថ្មីពីការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការរៀបចំនីតិវិធីផ្ដល់សច្ចាប័នលើ ពិធីសារបន្ថែមទី២ នៃកតិកាសញ្ញាអន្តរជាតិស្ដីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងសិទ្ធិនយោបាយ (ICCPR) ដែលជាលិខិតូបករណ៍អន្តរជាតិមានគោលបំណងលុបបំបាត់ទោសប្រហារជីវិតនៅទូទាំងពិភពលោក។
សន្និសីទនេះមានអ្នកចូលរួមប្រមាណ៧០០នាក់ រួមទាំងតំណាងជាន់ខ្ពស់មកពីប្រទេស និងអង្គការអន្តរជាតិចំនួន១៩ ខណៈលោក Emmanuel Macron ប្រធានាធិបតីបារាំង ក៏បានថ្លែងសុន្ទរកថាក្នុងវេទិកានេះផងដែរ។
យោងតាមក្រសួងយុត្តិធម៌ ការផ្ដល់សច្ចាប័នលើពិធីសារនេះ ស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា និងការអនុវត្តជាក់ស្ដែងរបស់កម្ពុជាក្នុងការលុបបំបាត់ទោសប្រហារជីវិតចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៨៩។
លោក កើត រិទ្ធ ត្រូវបានដកស្រង់សម្ដីក្នុងសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មានថា៖ «ការផ្ដល់សច្ចាប័នលើពិធីសារបន្ថែមទី២ គឺជាជំហានថ្មីមួយ ដែលស្របជាមួយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជា និងការអនុវត្តនៅកម្ពុជាជាង៣ទសវត្សរ៍កន្លងមក»។
លោកបានបន្តថា៖ «ការផ្ដល់សច្ចាប័ននេះ ក៏ជាការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏មោះមុតរបស់កម្ពុជានៅលើឆាកអន្តរជាតិ ចំពោះការលុបបំបាត់ទោសប្រហារជីវិត និងការលើកកម្ពស់សិទ្ធិមនុស្ស យុត្តិធម៌ និងសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្សគ្រប់រូប»។
កម្ពុជាគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសតែពីរប៉ុណ្ណោះនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលបានលុបចោលទោសប្រហារជីវិតទាំងស្រុង។
ទោសប្រហារជីវិតត្រូវបានលុបចោលជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៨៩ ក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃរដ្ឋកម្ពុជា មុនពេលត្រូវបានចែងជាអចិន្ត្រៃយ៍ក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាឆ្នាំ១៩៩៣។
ក្រសួងយុត្តិធម៌បានបញ្ជាក់ថា ការហាមឃាត់ទោសប្រហារជីវិតដែលមានចែងក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការឱ្យតម្លៃរបស់កម្ពុជាចំពោះសិទ្ធិរស់រានមានជីវិត និងសេចក្ដីថ្លៃថ្នូររបស់មនុស្ស ស្របតាមច្បាប់អន្តរជាតិ និងបរិបទប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រទេស។
ក្រសួងបានបន្ថែមថា បទពិសោធន៍ដ៏ឈឺចាប់របស់កម្ពុជា ក្រោមរបបប្រល័យពូជសាសន៍ ដែលបានបណ្ដាលឱ្យមនុស្សរាប់លាននាក់បាត់បង់ជីវិត បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកំណត់ជំហររបស់ប្រទេសប្រឆាំងនឹងទោសប្រហារជីវិត។
ក្រសួងបានកត់សម្គាល់ថា ការលុបបំបាត់ទោសប្រហារជីវិត បានក្លាយជាគោលការណ៍រដ្ឋធម្មនុញ្ញ មិនមែនគ្រាន់តែជាគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលនោះទេ។
បន្ទាប់ពីកម្ពុជាបញ្ចប់ការផ្ដល់សច្ចាប័នលើពិធីសារនេះ កម្ពុជានឹងមានកាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលមិនអាចបង្កើតទោសប្រហារជីវិតឡើងវិញនាពេលអនាគតបានឡើយ។
វិធានការនេះនឹងបន្ថែមការធានាផ្នែកច្បាប់លើសពីរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដោយភ្ជាប់កម្ពុជាទៅនឹងកាតព្វកិច្ចអន្តរជាតិ ក្នុងការរក្សាជំហរលុបបំបាត់ទោសប្រហារជីវិតជារៀងរហូត។
ក្រសួងយុត្តិធម៌បានឱ្យដឹងថា ការសម្រេចចិត្តនេះបង្ហាញពីការបន្តចូលរួមរបស់កម្ពុជាជាមួយយន្តការសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ ព្រមទាំងពង្រឹងការប្តេជ្ញាចិត្តក្នុងការការពារសិទ្ធិរស់រានមានជីវិត។
ប្រទេសហ្វីលីពីន ដែលជាប្រទេសមួយទៀតនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានលុបចោលទោសប្រហារជីវិតនៅឆ្នាំ២០០៦ តាមរយៈការអនុម័តច្បាប់ Republic Act No. 9346 ដែលធ្វើឱ្យប្រទេសនេះ និងកម្ពុជា ក្លាយជាប្រទេសតែពីរប៉ុណ្ណោះនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលបានលុបចោលទោសប្រហារជីវិតទាំងស្រុង។
ការប្រកាសរបស់កម្ពុជានេះ ធ្វើឡើងស្របពេលដែលប្រទេសជាច្រើនជុំវិញពិភពលោក នៅតែបន្តពិភាក្សាអំពីអនាគតនៃទោសប្រហារជីវិត ខណៈសន្និសីទនៅទីក្រុងប៉ារីស ត្រូវបានចាត់ទុកជាវេទិកាអន្តរជាតិដ៏សំខាន់មួយក្នុងការជំរុញឱ្យមានការលុបបំបាត់ទោសប្រហារជីវិតជាសកល។
សម្រាប់កម្ពុជា ការត្រៀមផ្ដល់សច្ចាប័នលើពិធីសារនេះ បង្ហាញថា ការលុបបំបាត់ទោសប្រហារជីវិត នឹងត្រូវរក្សាទុកជាអចិន្ត្រៃយ៍ ទាំងក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញជាតិ និងកាតព្វកិច្ចផ្លូវច្បាប់អន្តរជាតិ។
